मराठी असे आमुची मायबोली
जरी आज ती राजभाषा नसे
सर्वत्र आंग्लाळलेल्या या ई-विश्वात एक ना एक दिवस नक्की मराठी भाषेला चांगले दिवस येतील, अनेक लोक मराठी भाषेमधेच त्यांची संस्थळे निर्माण करतील, एकमेकांशी मराठी मधे विपत्र व्यवहार करतील, सर्वांना समजणा-या अशा भाषेतून जगातील नव नवे तंत्रज्ञान एक दिवस लोकांसमोर येइल.. अशी स्वप्ने उराशी धरून काही माणसं या नवीन ई-विश्वात मराठी भाषेचा विचार करून त्यावर प्रयोग करू लागली आणि त्यातून त्यांने अनेक नवनवीन तंत्रे यातून विकसित झाली. गमभन, लिपीकार, बरहा अशा मला माहित असलेल्या तंत्रांचा व त्या वरील माहितींच्या पोस्टसचा हा एक संग्रह.. तुमच्यासाठी

देवनागरी लेखन करण्यासाठी
मायबोली.कॉम हे मराठीतील पहिले संस्थळ..
त्याचा उल्लेख करून आता पुढील यादीला सुरुवात करतो ! :)

गमभन लेखन पद्धती

ह्या प्रणालीमधे आपण प्रमुख भारतीय भाषांमधे टंकलेखन करू शकतो. अनेक संस्थळे जसे मनोगत.कॉम, मिसळपाव.कॉम, मराठीब्लॉगविश्व ही या प्रणालीच्या तंत्रावरच काम करत आहेत. त्यात मराठी, हिंदी, संस्कृत, गुजराथी, गुरूमुखी, बंगाली, कन्नड, मल्याळम, तेलुगू या प्रमूख भाषांचा समावेश आहे.गमभन लेखन पद्धती वापरण्यासाठी वरील नावावर टिचकी मारा. या प्रणालीचे ही वेब प्रत आहे. त्याच बरोबर गमभन ने वेबकारांना [web designers developers] त्याची प्रगत प्रत ही Download साठी उपलब्ध केली आहे. अधिक माहितीसाठी इथे टिचकी मारा.

बरहा तंत्र

ही एक लोकार्पित मोफत संगणक प्रणाली आहे जी प्रामुख्याने द्क्षिणेतील भाषांच्या लेखनासाठी तयार केली. त्यामधे प्रामुख्याने मराठी, हिंदी, संस्कृत, गुजराथी, गुरूमुखी, बंगाली, कन्नड, मल्याळम, तेलुगू या भारतीय भाषा आहेत. या प्रणालीचा वापर फकत वेब साठीच नाही तर इतरही दैनंदिन टंकनासाठी ही करता येतो. या प्रणालीमधे आपणास बरेच पर्याय उपलब्ध आहेत. यात अनुवाद करण्याची ही सोय आहे. अधिक माहितीसाठी इथे टिचकी मारा.

लिपीकार

ही पध्दतही सोपी आणि सुटसुटीत आहे. ह्यात अनेक सोयी आहेत. विंडोज मधील कार्यालयीन प्रणालीतही ही प्रणाली वापरता येते. ह्यात आपण SMS मधे टंकन करतो तसे टंकन करायचे आहे. याची एक वेब प्रत आहे.ती आधी तुम्ही वापरून पहा. यात हिन्दी, बांग्ला, मराठी, तेलुगू, संस्कृतम्,‌ मल्याळम, नेपाली, गुजराती, गुरूमुखी,कन्नड, तमिळ,असमिया, उर्दू अशा भाषांचा समावेश आहे.अधिक माहितीसाठी इथे टिचकी मारा.

क्वीलीपॅड

ही सुद्धा एक सहज तंत्रप्रणाली आहे. यात वरील सर्व प्रणालींसारख्याच सुविधा आहेत पण यांचे वैशिष्ट्य असे की या संस्थेने भ्रमणध्वनी संदेशासाठी[मोबाईल मेसेजसाठी] वेगळी यंत्रणाही दिलेली आहे. जी अजून तितकी लोकप्रिय नाही.तुम्ही जरूर एकदा या यंत्रणेचा लाभ घ्या.अधिक माहितीसाठी इथे टिचकी मारा.

अजून काही टंकलेखन प्रणाली आहेत. त्या खाली दिलेल्या आहेत.
मराठी जगत
MAFSU
हिंदीनी
युनिनागरी
त्याच बरोबर gmail,blogger,orkut या गूगलच्या तसेच yahoo messanger, yahoo mail अशा सेवांमधेही आता देवनागरी सेवा सुरू केल्या आहेत.

अजून माहिती हवीये ?

वरील प्रणालींमधे काही फरक आहेत पण टंकन करायची पद्धत एकच आहे. त्या त्या संस्थळांवर त्यांची मदत उपलब्ध आहेत. पण तरीही काही लेखकांनी व ब्लॉगकारांनी काही लेख लिहीले आहेत ते खाली देत आहे.
देवनागरी संगणक प्रणाली
युनिकोड मध्ये टंक डाउनलोड न करता ऑनलाईन लिहिणे
मायक्रोसॉफ्ट भाषा प्रकल्प
मराठी-हिंदीत टंकन करण्याची पद्धत
महती आणि माहिती
'संगणक आज्ञावली' मराठीतून शक्य आहे का?

काही अजून पहावी अशी संस्थळे
अवकाशवेध
मराठी माती
मनोगत
काही उपयुक्त संकेतस्थळे
आठवणीतील गाणी
पु.ल. देशपांडे

तुम्हाला काही विसरल्यासारखे वाटत आहे का ?
तुम्ही कोणती पद्धत वापरताय?
तुमच्या आवडीची कोणती पद्धत आहे?
जरूर लिहा.

4 comments:

Prashant said...

विरेंद्र,
अत्यंत छान ओळख करून देणारा लेख.


एक दुरुस्ती, सुचवू का....
समजणा-या ऐवजी समजणार्‍या

पहा : http://www.orkut.co.in/Main#CommMsgs.aspx?cmm=90016191&tid=5337676323429277727&start=1


जर आपल्याला रस असेल तर कृपया या कम्युनिटीमधे सामील व्हा.

shantanu said...

You can use Indic Input Extension for typing Marathi.
https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/3972

You can check spelling of Marathi words here...
http://saraswaticlasses.net/shabdasampada/

Veerendra said...

या लेखात रस घेऊन तुम्ही तुमच मत मांडलत त्या बद्दल धन्यवाद..
एक सुधारणा सुचवू का ? विरेंद्र, नव्हे ...वीरेन्द्र ! :P एक फुटकळ विनोद निर्मीती ! :)

मी पण तुमच्या प्रमाणे जिथे जमेल तिथे असे सुचवत असतो पण काही जण अगदी जिवावर आल्यासारखे लिहीतात मराठीत व नीट लिहीण्याचा प्रयत्न ही करत नाहीत. मलाही र्‍या हे लिहीता येत नव्हत. मला वाटल होत की हे अक्षर फक्त मराठीत असल्याने ते त्या font मधेच नसेल. कारण मी समजत होतो की हा देवनागरीच पण हिंदीचा font आहे.
माहिती दिल्याबद्दल शतश: ऋणी आहे !

shantanu said...

I will like to add one for free utility that can be found here...
http://service.monusoft.com/HindiTypePad.htm

Goolge too has made it very easy to type in any Indian Language.
You just have to drag and drop the link found here...
http://tinyurl.com/pte3gt
and click on it whenever you want to type in Devnagari.

If you are using Firefox, you can install the Marathi Dictionary add-on that can be found here.
https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/12797/